دستگاه بسته بندی مواد غذایی

معرفی دستگاه بسته بندی مواد غذایی

دستگاه‌های بسته بندی مواد غذایی، برای بسته‌بندی انواع محصولات در نایلون، به‌صورت سه‌طرف دوخت، استفاده می‌شوند.

این دستگاه‌ها برای سه گروه اصلی محصول کاربرد دارند:

1. مواد گرانولی
2. مواد پودری
3. مایعات

دامنه وزنی بسته‌بندی در حالت اتوماتیک، از 1 تا 3000 گرم است؛ برای وزن‌های بالاتر از سه کیلوگرم، معمولاً از دستگاه‌های نیمه‌ اتوماتیک استفاده می‌شود.

بخش‌هایی از دستگاه که با ماده اولیه در تماس مستقیم قرار دارند، از جنس استنلس استیل ساخته می‌شوند؛ این جنس، برای رعایت الزامات بهداشتی صنایع غذایی ضروری است.

انتخاب دستگاه مناسب، به نوع ماده اولیه، وزن هدف هر بسته و حجم تولید روزانه بستگی دارد. یک دستگاه ، نمی‌تواند برای همه محصولات استفاده شود؛ به همین دلیل، بازار این محصولات به چند نوع دسستگاه تقسیم می‌شود که هرکدام برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند.

انواع دستگاه بسته بندی مواد غذایی

نوع ماده	نمونه محصول	بازه وزنی رایج	نکته اصلی انتخاب
گرانولی	حبوبات، برنج، خشکبار، شکر	۲۰۰ گرم تا چند کیلوگرم	دقت وزن‌کشی و سرعت پرشدن
پودری	ادویه، سماق، برخی چاشنی‌ها	۱ تا ۲۰۰۰ گرم	یکنواختی چگالی و کنترل ریزش پودر
مایع و نیمه‌مایع	سس، آبلیمو، عسل	چند گرم تا چند صد گرم	نوع نازل پرکن و کیفیت دوخت در تماس با مایع

بسته بندی مواد گرانولی

مواد گرانولی، ذراتی با اندازه نسبتاً یکنواخت و جریان‌پذیری خوب هستند. این ویژگی، پرشدن سریع و دقیق داخل بسته را ساده‌تر می‌کند.

برای حبوبات مانند عدس، لوبیا و نخود، دستگاه بسته بندی حبوبات با سیستم وزن‌کشی حجمی یا ترازویی، دقت لازم برای این نوع دانه را فراهم می‌کند.

برای خشکبار و میوه خشک، دستگاه بسته بندی خشکبار باید طوری تنظیم شود که به شکل و اندازه نامنظم برخی محصولات آسیب نزند؛ به همین دلیل، تنظیم سرعت پرشدن در این گروه، اهمیت بیشتری نسبت به حبوبات یکنواخت دارد.

آجیل، به دلیل ترکیب چند نوع دانه با وزن و اندازه متفاوت در یک بسته، معمولاً به سیستم وزن‌کشی دقیق‌تری نیاز دارد. دستگاه بسته بندی آجیل و خشکبار برای این ترکیب طراحی می‌شود و باید بتواند نسبت اجزای مختلف را در هر بسته حفظ کند.

برنج، بسته به وزن نهایی بسته، دو مسیر متفاوت دارد. برای بسته‌های خرده‌فروشی معمول، دستگاه بسته بندی برنج در بازه وزنی چند کیلوگرمی کاربرد دارد.

برای کیسه‌های بزرگ‌تر، معمولاً بالای سه کیلوگرم، قیمت دستگاه بسته بندی کیسه برنج باید جداگانه استعلام شود، چون این وزن‌ها معمولاً با دستگاه نیمه‌اتوماتیک پر و دوخت می‌شوند.

شکر نیز از نظر جریان‌پذیری، رفتار مشابه گرانول‌های ریز دارد. دستگاه بسته بندی شکر معمولاً با همان اصول وزن‌کشی سریع طراحی می‌شود که برای حبوبات و برنج استفاده می‌شود.

بسته بندی مواد پودری

مواد پودری، رفتار متفاوتی نسبت به گرانول‌ها دارند. ذرات ریز پودر، در هوا معلق می‌مانند و کنترل ریزش آن‌ها به تنظیمات دقیق‌تری نیاز دارد.

دستگاه بسته بندی ادویه یکی از پرکاربردترین مدل‌های این گروه است. این دستگاه برای پودر ادویه‌جات در بسته‌های نایلونی طراحی شده و بسته به مدل، بازه وزنی چند گرم تا چند کیلوگرم را پوشش می‌دهد.

برای سماق، که پودری ریزتر و گاهی با رطوبت باقیمانده بیشتر نسبت به سایر ادویه‌جات است، دستگاه بسته بندی سماق باید تنظیمات ویژه‌ای برای جلوگیری از چسبندگی پودر به دیواره داخلی مخزن داشته باشد.

در حالت کلی‌تر، دستگاه بسته بندی پودری به هر محصولی گفته می‌شود که چگالی و اندازه ذرات آن، شرایط مشابه ادویه یا سماق را داشته باشد.

بسته بندی مایعات

بسته‌بندی مایع، از نظر مکانیزم پرکردن و دوخت، با محصولات جامد تفاوت اساسی دارد. نازل پرکن باید بدون چکه و با دقت حجمی مشخص، مایع را داخل بسته بریزد؛ دوخت نیز باید در برابر نفوذ مایع به داخل درز، مقاوم باشد.

برای بسته‌های تک‌نفره سس همراه غذا، دستگاه بسته بندی سس تک نفره با نازل و دوخت مخصوص مایع طراحی می‌شود. برای آبلیمو، که ویسکوزیته پایین‌تری نسبت به سس دارد، بسته بندی آبلیمو به تنظیم دقیق سرعت پرکردن نیاز دارد تا از پاشش یا نشتی هنگام دوخت جلوگیری شود.

عسل نیز به دلیل غلظت بالا، مسیر متفاوتی دارد؛ بسته بندی ساشه عسل معمولاً با مخزن گرم‌ شونده طراحی می‌شود تا غلظت عسل، سرعت پرشدن را کاهش ندهد.

طبقه بندی دستگاه بسته بندی مواد غذایی

1. نوع و شکل محصولات
2. شکل و جنس بسته ها
3. میزان دقت مورد نیاز در وزن بسته ها
4. حجم و وزن هر بسته
5. اتوماتیک و نیمه اتوماتیک بودن
6. سایر تجهیزات در خطوط بسته بندی

۲. انواع دستگاه بسته بندی بر اساس شکل و جنس بسته ها

باتوجه به شکل و جنس انتخاب شده برای بسته ها ،نوع دستگاه های بسته بندی نیز تغییر می کنند.به این منظور بسته ها می توانند جعبه های کارتنی ،پاکت های پلاستیکی یا مقوایی،پت ها و بطری های شیشه ای یا پلاستیکی و انواع دیگر شکل ها و جنس ها با تعداد نامحدود باشد.

۳. بسته بندی براساس میزان دقت مورد نیاز در وزن بسته ها

سیستم های به کار رفته در انواع ماشین آلات بسته بندی مواد غذایی، باتوجه به میزان دقت آن ها در توزین بسته ها به ترتیب زیر طبقه بندی می شوند. بالاترین میزان دقت توزین در سیستم های انتقال لرزشی و توزین دار می باشند. در رده بعدی سیستم های آگر و سیستم های پیمانه ای می باشند.

۴. بسته بندی بر اساس حجم و وزن هر بسته

با توجه به وزن و حجم هر بسته ،دستگاه های بسته بندی متغیر می باشند. معمولا در بسته های با وزن و حجم بالا، از سیستم های با دقت پایین و سرعت بالا تر استفاده می شود. هرچقدر وزن بسته ها کم تر باشد، میزان دقت در توزین از اهمیت بالاتری برخوردار است .
دستگاه ساشه زن برای بسته بندی محصولاتی زیر ۱۰۰گرم استفاده می شوند که از دقت فوق العاده بالایی برخوردار می باشند. از دستگاه ساشه زن برای تولید ساشه تک نفره به خصوص بسته بندی انواع قهوه فوری و دمنوش ها استفاده می شود.

مشاهده انواع دستگاه ساشه زن

۵. دستگاه بسته بندی مواد غذایی اتوماتیک و نیمه اتوماتیک

به دستگاه هایی که پس از پر کردن، عمل بسته بندی را نیز تکمیل می کنند، دستگاه بسته بندی موادغذایی تمام اتوماتیک گفته می شود. نوع نیمه اتوماتیک فقط عمل پر کردن ظروف یا پاکت را در حجم یا اوزان یکسان انجام می دهند. قیمت دستگاه بسته بندی اتوماتیک به دلیل نصب تجهیزات جانبی بیشتر بیشتر از نوع نیمه اتوماتیک است. همچنین در نوع نیمه اتوماتیک  به حداقل یک اپراتور تمام وقت نیاز است تا همزمان با دستگاه کار کند. پیشنهاد می شود در کارگاه هایی که کسب و کار کوچکی هستند و میزان تولید روزانه کمتری دارند؛ برای جلوگیری از هزینه های اولیه، از دستگاه های بسته بندی نیمه اتوماتیک استفاده کنند.

برای آماده‌سازی مواد غذایی پیش از بسته‌بندی، استفاده از میوه شور برقی به شما کمک می‌کند تا میوه‌ها را به‌طور بهداشتی شستشو دهید.

دستگاه بسته‌بندی مواد غذایی با فناوری‌های پیشرفته، نقش اساسی در حفظ کیفیت و ماندگاری محصولات خوراکی دارد. این دستگاه‌ها به‌ویژه در بسته‌بندی خوراک دام و طیور بسیار حیاتی هستند، زیرا بسته‌بندی مناسب باعث جلوگیری از فساد و حفظ ارزش غذایی محصول تا زمان مصرف می‌شود.

در خط تولید خوراک دام و طیور، دستگاه‌های بسته‌بندی بعد از مراحل تولید مانند آسیاب، مخلوط‌سازی و پلت‌سازی، خوراک تولیدشده را در بسته‌بندی‌های مقاوم و بهداشتی قرار می‌دهند. این فرآیند بسته‌بندی به‌ویژه برای خوراک‌های دام اهمیت زیادی دارد، زیرا بسته‌بندی صحیح می‌تواند ماندگاری خوراک را افزایش دهد و از ورود رطوبت و آلودگی جلوگیری کند.

۶.سایر تجهیزات در خطوط بسته بندی

دستگاه های بسته بندی معمولا مرتفع هستند و ارتفاع آن ها به بالای ۲ متر می رسد.لذا برای انتقال محصولات به مخزن دستگاه بسته بندی از بالابر مواد غذایی استفاده می شود. همچنین در انتهای عمل بسته بندی، لازم است تا بسته ها به سمت میز ترافیک برای کارتن گذاری بسته ها هدایت شوند. برای انتقال بسته ها از پایین دستگاه بسته بندی از نوار جلو بسته بندی استفاده می شود. از میز ترافیک که معمولا به شکل گردان می باشد برای جمع آوری بسته ها استفاده می شود تا در انتها بسته های آماده شده کارتن گذاری گردند.

انواع دستگاه بسته بندی مواد غذایی از نظر عملکرد

•  دستگاه بسته بندی با مکانیزم آگر
• دستگاه بسته بندی با سیستم لرزشی(توزین دار)
• دستگاه بسته بندی پیمانه ای (حجمی)

دستگاه بسته بندی با مکانیزم آگر ( اوگر)

از این مکانیزم در دستگاه های بسته بندی پودری استفاده می شود. شکل این مکانیزم به صورت مارپیچ یا ماردون است که پودر را از مخزن به بسته ها انتقال می دهد.

مشاهده دستگاه بسته بندی پودری اوگر

دستگاه بسته بندی با سیستم لرزشی (توزین دار)

از این مکانیزم در دستگاه بسته بندی گرانولی استفاده می شود. در این دستگاه ها، با ایجاد لرزش برای انتقال محصول از مخزن به سیستم توزین استفاده می شود. این سیستم از دقت فوق العاده بالایی برخوردار است و از آسیب رسیدن به محصولات حساس و شکننده مانند انواع چیپس ها جلوگیری می کند.

مشاهده نمونه ای از دستگاه بسته بندی توزین دار گرانولی

دستگاه بسته بندی پیمانه ای (حجمی)

مکانیزم پیمانه ای با اینکه از دقت کمتری در وزن بسته ها برخوردار است، دارای سرعت بالا در بسته بندی است و همچنین از این مکانیزم می توان برای هر دو نوع محصولات پودری و گرانولی استفاده نمود.

پرسش های متداول

• میزان مصرف برق دستگاه ها چقدر است؟

با توجه به نوع و مدل دستگاه های پرکن و بسته بندی میزان مصرف برق متغیر است.

• سرعت و نحوه عملکرد دستگاه های بسته بندی مواد غذایی به چه صورت است؟

پر کن ها با مکانیسم وزنی، حجمی و آگر عمل میکنند. پرکن های توزین دار برای بسته بندی محصولات گرانولی استفاده می شوند. برای بسته بندی محصولات، وزن مورد نظر هر بسته را توسط صفحه نمایشگر لمسی انتخاب می کنید. دستگاه دارای سیستم وزن کننده به صورت اتوماتیک است و محصولات را به صورت خودکار در وزن مشخص شده توزین و در بسته ها تخلیه می کند. سیستم وزن کننده این نوع دستگاه از یک تا بیست توزین موجود می باشند. هرچقدر تعداد توزین کننده ها بیشتر باشد، سرعت دستگاه برای تولید بسته ها بالاتر است. پرکن های آگر برای بسته بندی مواد پودری بکار می روند. در این سیستم پودر توسط یک ماردون به بسته ها انتقال میابد. با مشخص نمودن زمان و سرعت گردش ماردون، حجم مشخصی از مواد در هربار حرکت ماردون در بسته ها تخلیه می گردد. سرعت این دستگاه را می توان با افزایش تعداد لاین های پرکن و دوخت دستگاه افزایش داد. مخصوصا در بسته بندی های ساشه که تعداد تولید بسته ها در یک شیفت کاری بالا است، می توان از دستگاه های بسته بندی ساشه از دو تا 20 لاین استفاده نمود.

پرکن های حجمی برای بسته بندی محصولاتی استفاده می شوند که با دو سیستم قبلی قابل بسته بندی نیستند. این محصولات بیشتر به شکل دانه های خیلی ریز مانند شکر ، نمک، بعضی محصولات عطاری و گیاهان دارویی و … می باشند. سیستم این نوع دستگاه به صورت پیمانه ای با حجم مشخص و یکسان برای اندازه گیری مواد و تخلیه آن در بسته ها می باشد. همچنین سرعت این نوع دستگاه نسبت به دیگر انواع دستگاه ها بیشتر است. این سه نوع دستگاه بسته بندی به دستگاه های بسته بندی عمودی نیز شناخته شده هستند. زیرا ساختار آن ها در عمل بسته بندی به شکل عمودی و از بالا به پایین می باشد.دستگاه های بسته بندی پیلوپک برای بسته بندی محصولات تکی مانند کیک و بیسکوئیت و … به شکل بالشتی به کار می روند. ساختار این نوع دستگاه به صورت افقی است و به آن دستگاه بسته بندی افقی نیز گفته می شود.

• دامنه وزن هر بسته توسط یک دستگاه چقدر است؟

دستگاه های بسته بندی دارای دامنه های مشخصی برای وزن هر بسته هستند. این دامنه ها عبارتند از (یک تا 100 گرم) ، (50 تا 1500 گرم) ، (500 تا 5000 گرم) و بیشتر. با تنظیم دستگاه توسط صفحه نمایشگر لمسی، میزان وزن هر بسته را به آسانی می توان مشخص نمود.

• چه تجهیزاتی قابل نصب به روی دستگاه های بسته بندی مواد غذایی هستند ؟

دستگاه تاریخ زن، چشم الکترونیک برای اندازه گیری دقیق طول بسته ها، انواع لوله و یقه برای تشکیل انواع مختلف بسته ها، فرم های پاکت زن و انواع دوخت نظیر سه طرف و چهار طرف دوخت، گردگیر، سیستم آسان باز شو، سیستم پانچ، سیستم تزریق گاز و انواع چاپگر.

• چه دستگاه های دیگری در کنار دستگاه بسته بندی استفاده می شوند؟

دستگاه بالابر برای انتقال مواد به مخزن دستگاه بسته بندی.

نوار نقاله جلو بسته بندی برای انتقال بسته ها از پایین دستگاه به سمت بالا.

میز یا سینی ترافیک برای جمع آوری و در دسترس قرار دادن بسته های آماده شده.

• قابل استفاده برای کدام محصولات؟

دستگاه‌های توزین دار برای بسته بندی خشکبار و مواد گرانولی مانند انواع حبوبات و قهوه و چایی و آجیل و.. مناسب هستند و پرکن های آگر برای پر کردن مواد پودری مثل انواع آرد، پودر های قهوه و نسکافه، پودر ادویه جات و…و پرکن های حجمی بیشتر برای موادی مثل نمک، شکر و موادی که باید به صورت پیمانه ای بسته بندی شوند در صنایع غذایی و شیمیایی و آرایشی بهداشتی و … استفاده میشوند.

• نحوه بسته بندی و شکل نهایی بسته ها در این نوع دستگاه های بسته بندی به چه شکل است؟

در دستگاه بسته بندی اتوماتیک، یک جایگاه قرارگیری رول فیلم بسته بندی وجود دارد. این رول در جایگاه مورد نظر قرار می گیرد و توسط کشنده ها هر بار به میزان مشخص و یکسانی کشیده می شود. با کشیده شدن رول فیلم از یک سیستم لوله و یقه عبور می کند و در انتهای لوله پاکت تشکیل می گردد. پس از لوله، سیستم دوخت حرارتی وجود دارد تا پاکت ها را پس از پر شدن به شکل بسته بندی شده دوخت نماید. این نوع دوخت می تواند به شکل های گوناگون نظیر بالشتی، پاکتی، چهار طرف دوخت و دیگر اشکال باشد.

• قیمت دستگاه بسته بندی مواد غذایی چقدر است؟

دستگاه های بسته بندی می توانند به دو صورت نیمه اتوماتیک و اتوماتیک می باشند. دستگاه های نیمه اتوماتیک فقط عمل پر کردن را انجام می دهند و در این نوع دستگاه عمل بسته بندی صورت نمی گیرد. به همین علت قیمت این نوع دستگاه از نوع تمام اتوماتیک آن بسیار پایین تر است. از دستگاه های نیمه اتوماتیک معمولا در کارگاه های کوچک برای ظرفیت های تولید کم استفاده می شود چرا که سرعت آنها نسبت به نوع اتوماتیک بسیار کم تر است. در دستگاه های بسته بندی اتوماتیک با افزایش سرعت دستگاه، نوع دوخت و شکل بسته بندی و اضافه نمودن امکانات اضافی به دستگاه، قیمت آن نیز افزایش می یابد.

• استانداردهای بسته بندی مواد غذایی کدام است؟

با مطالعه مقاله کارخانه بسته بندی مواد غذایی به نکاتی در خصوص استانداردهای لازم پرداخته ایم.

• چه ایده هایی برای بسته بندی خلاقانه ادویه دارید؟

یکی از پرمصرف ترین خوراکی های دنیا، ادویه جات هستند. تعداد تولید کنندگان آن نیز رو به افزایش است. بنابراین برای ورود به چنین بازار پررقابتی علاوه بر کیفیت دستگاه ها و محصول نهایی باید به بسته بندی آن نیز اهمیت داد. اگر میخواهید ایده های بیشتری در این خصوص بگیرید پیشنهاد می کنیم مقاله بسته بندی خلاقانه ادویه را از دست ندهید.

• ارزان ترین دستگاه بسته بندی ادویه جات در منزل کدام است؟

برای شروع یک کسب و کار کوچک میتوان به خرید دستگاهی با حجم و راندمان کم پرداخت. این دستگاه ها میتوانند در کارگاه بسته بندی ادویه جات نیز استفاده شوند و با وجود اینکه قیمت مقرون به صرفه ای دارند بسته بندی های تولیدی آن ها بسیار باکیفیت و زیبا می باشد. کار با این دستگاه بسیار راحت است و نیاز به کارگر متخصص ندارد. برای آشنایی بیشتر در این خصوص مقاله دستگاه بسته بندی ادویه جات در منزل را از دست ندهید.